جلة ( از باب نصر ) : گرد آورد به شكل را بدست . و جل الفرس : جل پوشانيد اسب را . و جل على نفسه : گناه كرد . و جل الاقط : گرفتند ميانگى قروت را كه نفيس مىباشد . و جلوا عن منازلهم جلولا و جلا : از خانمان رفتند . جل ( jall ) ا . ع . بزرگ قدر و حقير . و ا خ . نام پدر قبيله‌اى و نام قبيله‌اى . جل ( jall ) و ( joll ) ا . ع . بادبان كشتى . و شاخهء رسيدهء از غله . ج : جلول . جل ( jell ) ا . ع . بسيار . خلاف دق يق اخذت دقه و جله اى قليله و كثيره . جل ( jell ) ص . ع . كلانسال از مردم و شتر . و شتر نر شش ساله . جل ( jell ) و ( jall ) ا . ع . بزرگ و بزرگ قدر . جل ( jell ) و ( joll ) و ( jall ) ا . ع . ناى كشت دروده و گستردنيها و گليمها و مانند آن . جل ( joll ) ا . ع . همه . و جل الشيئ : معظم آن . و جل البيت : خيمه‌گاه و جاى بناى خانه . و فعله من جلك : كرد آن را از براى تو . جل ( joll ) و ( jall ) ا . ع . پوشش ستور ج : اجلال و جلال و ج . ج : اجلة . و ياسمين و ورد ابيض و ورد احمر و ورد اصفر و به اين چند معنى معرب گل است . جلا ( jal ) ا . ع . سرمه كه جلا مىدهد بصر را . و ابن جلا : مهتر و آنكه امرش آشكار باشد . جلا ( jal ) م . ع . برهنه شدن پيش سر از موى ( و الفعل من سمع ) . جلا ( jal ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خروج از خانمان و ترك وطن . و جلاى وطن كردن : ترك وطن كردن . جلا ( jel ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صيقل و زدودگى زنگ . و جلا دادن : صيقل دادن و زدودن زنگ . جلاء ( jal ' ) ا . ع . امر جلى و آشكار . و جلاء يوم : سپيدى روز . جلاء ( jal ' ) م . ع . جلاه الجدب جلاء و جلوا ( از باب نصر ) : بيرون كرد او را قحط از خانمان . و نيز جلاء : از خانمان رفتن يق جلو اعن او طانهم و من اوطانهم اذا تفرقوا و اين مختص به بيم است . و جلا النحل جلاء : دور كرد زنبوران را تا انگبين برچيند . و جلالى الامر : هويدا شد آن كارير من . جلاء ( jal ' ) م . ع . جلا جلاء و جلاءة . مر . جلاءة . جلاء ( jel ' ) ا . ع . سرمه و يا نوعى از سرمه . و لقب مردم كه در وقت تعظيم بدان خطاب كنند يقال ما جلاءه‌ى بماذا يخاطب فيعظم به . جلاء ( jel ' ) م . ع . جلا السيف جلوا و جلاء ( از باب نصر ) : زدود زنگ شمشير را . و كذلك جلا المرآة : زدود رنگ آئينه را . و جلوت بصرى بالكحل : جلا دادم چشمم را بسرمه . و جلا الفضة جليا و جلاء : جلا داد سيم را . و جلا الهم عنه : دور كرد اندوه او را . و جلا فلانا الامر : هويدا كرد كار را بر فلان و آشكار ساخت . و جلا بثوبه : انداخت جامهء خود را . و جلا فلان : بر آمد فلان . جلاء ( jall ' ) ا . ع . بسيار جلا دهنده . جلاءة ( jal at ) م . ع . جلا الرجل جلاء و جلاءة ( از باب فتح ) : انداخت آن مرد را بر زمين . و جلا بثوبه : انداخت جامهء خود را . جلاب ( jal b ) ا . پ . گوشواره و آويز . جلاب ( jel b ) ا . ع . جامدان و غلاف شمشير و جعبهء شمشير . و ماخوذ از گل آب فارسى آب تيره و گل آلود . جلاب ( jol b ) ا خ . پ . شاعرى بخارائى . جلاب ( jall b ) ا . ع . كشندهء اسب و جز آن بفروختن . جلاب ( joll b ) ا . ع . معرب گلاب و بمعنى آن و باصطلاح طب عسل با گلاب قوام آورده . جلابان ( jol b n ) ا . ع . نام گياهى . جلاب بند ( jall b - band ) ا . پ . پيلور و خرده فروش . جلابة ( jall bat ) ص . ع . امراة جلابة : زن بسيار فرياد بيهوده‌گوى بدخوى . جلابيب ( jal bib ) ع . ج . جلباب و جلباب . جلاج ( jel j ) ع . ح . جلجة . جلاجب ( jol jeb ) ا . ع . درازى . و پير فرتوت كه موى ناصيهء وى افتاده باشد . جلاجل ( jal jel ) ا . پ . مانند سينه بند كه در آن زنگها و جرسها نصب كرده و بر سينهء اسب ببندند . و سنج دايره‌اى و دف و دايره . و مرغى خوش آواز . جلاجل ( jal jel ) ع . ج . جلجل . و ا خ . نام موضعى . جلاجل ( jol jel ) ا . ع . حمار جلاجل : خر روشن آواز . و كذلك غلام جلاجل و ابثثته جلاجل نفسى : بر خطرات دل خود واقف گردانيدم او را . جلاح ( jel h ) م . ع . جالح مجالحة و جلاحا . مر . مجالحة . جلاح ( jol h ) ا . ع . توجبه‌اى كه همه چيز را ببرد . جلاخ ( jol x ) ا و ص . ع . سيل جلاخ : توجبه‌اى كه وادى را پر كند و همه چيز را به برد . و نيز جلاخ : از اعلام است .